|
Numery
archiwalne
Numer
1-2-1969
Numer 3-4-1969
Numer 1-2-1970
Numer 3-4-1970
Numer 1-2-1971
Numer 3-4-1971
Numer 1-2-1972
Numer 3-1972
Numer 4-1972
Numer 1-2-3-1973
Numer 4- 1973
Numer 1-1974
Numer 2-1974 Numer 3-4-1974
Numer 1-2-1975
Numer 3-4-1975
Numer 1-2-1976
Numer 3-4-1976
Numer 1-2-1977
Numer 3-4-1977
Numer 1-4-1978
Numer 1-2-1979 Numer
3-4-1979
Numer 1-4- 1980/81
|
Balneologia Polska Tom XLVII 1-2/2005
SUBIEKTYWNA
OCENA SKUTECZNOŚCI TERAPEUTYCZNEJ KRIOTERAPII OGÓLNOUSTROJOWEJ U PACJENTÓW
Z ZESZTYWNIAJĄCYM ZAPALENIEM STAWÓW KRĘGOSŁUPA
A. Stanek,
G. Cieślar, B. Matyszkiewicz, I. Rozmus-Kuczia,, K. Sieroń-Stołtny,
B. Koczy,
A. Sieroń
STRESZCZENIE
Celem pracy była przeprowadzona w oparciu o badanie ankietowe analiza
wpływu krioterapii ogólnoustrojowej na subiektywną ocenę stanu klinicznego
u pacjentów z zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa w porównaniu
z grupą zdrowych ochotników poddanych tej formie fizykoterapii w ramach
odnowy biologicznej. Badaniem objęto łącznie 64 osoby podzielone na
dwie grupy: badaną i kontrolną, które nie różniły się znamiennie pod
względem wieku. Grupa badana obejmowała 32 mężczyzn z zesztywniającym
zapaleniem stawów kręgosłupa podzielonych losowo na dwie podgrupy nie
różniące się znamiennie pod względem wieku, czasu trwania oraz stopnia
zaawansowania choroby. Pierwszą podgrupę stanowiło 16 chorych poddanych
cyklowi 10 codziennych zabiegów krioterapii ogólnoustrojowej (czas trwania
zabiegu: 2 minuty, temperatura: -120°C) z kinezyterapią prowadzoną bezpośrednio
po zakończeniu zabiegu (czas trwania zestawu ćwiczeń: 1 godzina), natomiast
drugą podgrupę stanowiło 16 chorych poddanych jedynie zabiegom kinezyterapii.
Z kolei grupa kontrolna obejmowała 32 zdrowych mężczyzn- ochotników
poddawanych zabiegom krioterapii i kinezyterapii w ranach odnowy biologicznej,
podzielonych losowo na dwie podgrupy nie różniące się znamiennie pod
względem wieku, poddawane analogicznie jak w grupie badanej odpowiednio:
cyklowi 10 codziennych zabiegów krioterapii ogólnoustrojowej z towarzyszącą
kinezyterapią lub jedynie zabiegom kinezyterapii. Po zakończeniu cyklu
terapii badani otrzymywali do wypełnienia ankiety w celu subiektywnej
oceny efektywności leczenia podczas cyklu zabiegów. Na podstawie uzyskanych
wyników potwierdzono znacznie korzystniejszą w porównaniu z samą kinezyterapią
subiektywną ocenę oddziaływania krioterapii ogólnoustrojowej u wszystkich
osób poddanych tej formie fizykoterapii. U pacjentów z zesztywniającym
zapaleniem stawów kręgosłupa uzyskana poprawa związana była głównie
z ustąpieniem lub znacznym zmniejszeniem nasilenia i częstotliwości
dolegliwości bólowych oraz zmniejszeniem napięcia i poprawą jakości
snu, a u zdrowych ochotników poddanych tej formie terapii w ramach odnowy
biologicznej z poprawą wydolności fizycznej, zmniejszeniem napięcia
i poprawą jakości snu.
PRÓBA
OBIEKTYWIZACJI OCENY SKUTECZNOŚCI TERAPEUTYCZNEJ MAGNETOSTYMULACJI W
LECZENIU OWRZODZEŃ ŻYLNYCH PODUDZI
A. Sieroń,
A. Franek, L. Brzezińska-Wcisło, E. Błaszczak, J. Taradaj, R. Kuśka,
G. Kamińska-Winciorek, G. Cieślar
STRESZCZENIE
Owrzodzenia żylne podudzi stanowią aktualny problem terapeutyczny i
społeczny. Ze względu na niezbyt dużą efektywność leczenia zachowawczego,
wiążącego się przy tym z dużym dyskomfortem i uciążliwością dla chorych,
a także wysokimi kosztami wciąż trwają poszukiwania nowych form terapii
wspomagających leczenie owrzodzeń podudzi. Celem pracy była próba obiektywizacji
wyników magnetostymulacji z wykorzystaniem zmiennych pól magnetycznych
o niskich wartościach indukcji u chorych z żylnymi owrzodzeniami podudzi,
poprzez planimetryczną ocenę szybkości zmian powierzchni indukcji u
chorych z żylnymi owrzodzeniami podudzi, poprzez planimetryczną ocenę
szybkości zmian powierzchni owrzodzenia w trakcie terapii. Badaniami
objęto łącznie 36 pacjentów obojga płci z żylnymi owrzodzeniami podudzi
hospitalizowanych w Klinice Dermatologii Śląskiej Akademii Medycznej
w Katowicach, których losowo podzielono na dwie grupy: badaną (poddawana
magnetostymulacji - 21 chorych) i kontrolną (poddawana stymulacji pozorowanej
- 15 chorych) nie różniące się znamiennie pod względem klinicznym. Pacjentów
z grupy badanej poddano przez 8 dni cyklowi zabiegów magnetostymulacji
trwających 12 minut dziennie za pomocą aparatu Viofor JPS przy użyciu
programu M2P3 i aplikatura płaskiego generującego pole magnetyczne o
indukcji 10uT. Chorych z grupy kontrolnej poddano cyklowi stymulacji
pozorowanych, w trakcie których aparat pracował w trybie placebo, a
w aplikatorze aparatu nie było generowane pole magnetyczne. Przed rozpoczęciem
cyklu stymulacji oraz 4 i8 dniu terapii u chorych za pomocą specjalnie
opracowanej metodyki planimetrycznej oceniano najdłuższy i najszerszy
rozmiar oraz powierzchnię i objętość owrzodzenia, a także względną powierzchnię
i objętość owrzodzenia, a także względną powierzchnię obszaru zainfekowanego
i obszaru ziarniny w owrzodzeniu. W grupie chorych poddanych magnetostymulacji
zarówno w 4 i 8 dniu terapii stwierdzono znamienne statystycznie zmniejszenie
wartości najdłuższego i najszerszego wymiaru owrzodzenia, powierzchni
i objętości owrzodzenia oraz względnej powierzchni zainfekowanej tkanki,
a także znamienny wzrost względnej powierzchni obszaru ziarniny w stosunku
do wartości wyjściowych przed rozpoczęciem terapii. Zmiany wartości
odpowiednich parametrów w grupie chorych poddanych stymulacji pozorowanej
wykazywałyby podobne tendencje, jednak uzyskane różnice w stosunku do
wartości wyjściowych nie były w tej grupie statystycznie znamienne.
Porównanie zmiany wartości poszczególnych parametrów przypadającej na
pierwszy dzień terapii pomiędzy obu grupami chorych wykazało znamiennie
szybsze zmniejszenie się powierzchni i objętości owrzodzenia w grupie
chorych poddanych magnetostymulacji. Na podstawie wyników przeprowadzonych
badań wykazano, że magnetostymulacja powoduje przyspieszenie gojenia
się owrzodzeń żylnych podudzi w obiektywnej ocenie planimetrycznej.
Wydaje się, że po weryfikacji wyników przedstawionych badań pilotowych
na próbie klinicznej o większej liczebności i przy dłuższym czasie trwania
terapii magnetostymulacja może stać się w przyszłości alternatywą magnetoterapii
w leczeniu żylnych owrzodzeń podudzi.
OCENA
GĘSTOŚCI MASY KOSTNEJ U KOBIET W OKRESIE OKOŁOMENOPAUZALNYM Z OTYŁOŚCIĄ
RÓŻNEGO STOPNIA
J. Chojnowski,
M. Chełstowska, R. Szafkowski, P. Adamczyk, I. Ponikowska
STRESZCZENIE
Otyłość poprzez swój wpływ mechaniczny oraz aktywność estrogenową tkanki
tłuszczowej może wpływać ochronnie na metabolizm tkanki kostnej. Jednocześnie
zmniejszona aktywność ruchowa, częstrze występowanie cukrzycy i innych
zaburzeń metabolicznych może ten korzystny wpływ osłabiać. Celem naszej
pracy było zbadanie jak często u osób otyłych występuje osteoporoza
i czy stopień otyłości ma znaczenie dla jej występowania. W badaniu
wzięło udział 100 kobiet w wieku okołomenopauzalnym: 47 pacjentek z
otyłością ogromną - BMI powyżej 40 kg/m2, 21 osób z otyłością średniego
stopnia BMI pomiędzy 30 a 35 kg/m2 oraz 32 osoby z prawidłową masą ciała
BMI 20-25 kg/m2. U wszystkich badanych wykonano badanie densytometryczne
odcinka L 1 - L 4 kręgosłupa, obliczono wskaźnik T- score i na jego
podstawie zakwalifikowano pacjentki do grupy z prawidłową masą kostną,
osteopenią i osteoporozą. Następnie porównano częstość występowania
zaburzeń metabolizmu kostnego pomiędzy grupami. Wykazano, że w grupach
pacjentek z otyłością osteoporoza występowała rzadziej niż w grupie
pacjentek z prawidłową masą ciała, istotnie rzadziej występowała również
u pacjentek z otyłością ogromną w stosunku do pacjentek z otyłością
średniego stopnia. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że otyłość
stanowi czynnik ochrony dla gęstości masy kostnej tym większy im wyższy
jest stopień stwierdzanej otyłości.
PROBLEMY W POSTĘPOWANIU FIZYKALNO-USPRAWNIAJĄCYM W CIĘŻKIM ZATRUCIU
CISEM
W. Kuliński,
W. Haładyna, P. Leśniewski,
STRESZCZENIE
Cis pospolity (Taxus baccata) to długowieczny krzew lub niskie drzewo
iglaste. Wszystkie części rośliny są bardzo trujące za wyjątkiem czerwonej,
męsistej osłonki nasion podobnej do jagody. Do zatruć dochodzi najczęściej
wskutek wypicia odwaru z igieł cisu używanego w celach poronnych. Niekiedy
zdarzają się jednak przypadki samobójczego wypicia odwaru z kory czy
igieł cisu. Mechanizm działania taksyny nie jest wyjaśniony do końca.
Działa głównie kardio- i hapatotoksycznie. W efekcie dochodzi do wcześnie
rozwijających się ciężkich zaburzeń rytmu i przewodnictwa w sercu, takich
jak blok A-V III stopnia, częstoskurcz komorowy, migotanie komór. Zatrzymanie
krążenia prowadzi do anoksji i zespołu ostrego rozlanego uszkodzenia
mózgu, przebiegającego z zaburzeniami świadomości, drgawkami, objawami
ubytkowymi wieloogniskowymi. W późniejszym okresie dochodzi do rozwoju
encefalopatii. W leczeniu zatrucia cisem stosuje się płukanie żołądka,
bardzo istotne jest stałe monitorowanie czynności serca (EKG), kontrola
badań podstawowych, jonogramu, gazometrii oraz leczenie objawowe (antyarytmiczne,
przeciwdrgawkowe, itp.).
W pracy przedstawiono przypadek kobiety dwudziestoletniej, która spożyła
wywar z igieł cisu w celach poronnych. Początkowo leczona w OIT z powodu
nasilonych zaburzeń rytmu serca- częstoskurczy i migotania komór. Z
tego powodu wielokrotnie defibrylowana. Następnie przeniesiona i leczona
w Ośrodku Ostrych Zatruć. W stanie neurologicznym u chorej dominował
w tym czasie niedowład czterokończynowy spastyczny znacznego stopnia
( w kończynach górnych plegia obustronna, w kończynach dolnych: lewa
2 pkt w skali Lovetta, prawa 1 pkt w skali Lovetta), z obustronnym objawem
Babińskiego oraz afazja całkowita. Nie występowały zaburzenia ze strony
układu krążenia. W badaniu TK głowy nie stwierdzono żadnych zmian. Po
przeniesieniu do Kliniki Rehabilitacji WIM wdrożono intensywne postępowanie
fizykalno-usprawniające, dostosowane indywidualnie do stanu podmiotowego
i przedmiotowego chorej. Program postępowania był stopniowo wzbogacany
z chwilą poprawy funkcji motorycznych i poznawczych. Postępy rehabuilitacji
oceniano na podstawie czasu powrotu funkcji motorycznej z oceną według
skali aktywności Viganos. Na zakończenie pobytu w Klinice Rehabilitacji
zaobserwowano wyraźną poprawę stanu klinicznego pacjentki- nawiązano
kontakt, uzyskano znaczące zmniejszenie spastyki i przykurczów (kgp
2-, kgl 2+, kdp 2-, kdl 2+ według skali Lovetta) oraz dobrą tolerancję
pozycji siedzącej.
Podczas następnego pobytu chorej w Klinice Rehabilitacji WIM położono
nacisk przede wszystkim na uruchomienie czynne, a zwłaszcza na naukę
chodu oraz dalsze doskonalenie kontaktu i funkcji poznawczych. Przy
pionizacji i nauce chodzenia wykorzystano parapodium. Uzyskano dalszą,
znaczną poprawę stanu psychicznego i kontaktu z chorobą oraz dalszą
poprawę siły mięśniowej i wydolności fizycznej, co zaowocowało samodzielnym
chodzeniem przy balkoniku.
Warunkiem skuteczności postępowania po ciężkim zatruciu cisem jest:
- systematyczność ćwiczeń i długotrwałość procesu usparwniania
- dostosowanie postępowania fizykalnego do stanu chorego
- zróżnicowane obciążenie wysiłkiem w zależności od poprawy funkcji
motorycznych
Powyższy przykład wskazuje, że nawet w przypadku ciężkiego uszkodzenia
OUN intensywna, wielogodzinna i wielotygodniowa praca zespołu prowadzącego
postępowanie fizykalno-usprawniające pozwala na powrót chorego do samodzielnego
funkcjonowania.
WARUNKI
ODCZUCIA CIEPLNEGO OKREŚLONE NA PODSTAWIE TEMPERATURY ŚREDNIEJ DOBOWEJ
( NA PRZYKŁADZIE WARSZAWY)
U. Kossowska-Cezak
STRESZCZENIE
Na podstawie wartości średnich dobowych temperatury w Warszawie z okresu
1951-2000 zbadano częstość dni o różnym stopniu odczucia cieplnego.
Stwierdzono, że średnio w roku występują:
dni gorące
(25,1 - 30,0°C) - 1-2 dni w roku, od czerwca do sierpnia,
dni bardzo ciepłe ( 20,1 - 25,0°C) - 22 wroku, od kwietnia do września
dni ciepłe ( 15,1 - 20,0°C) - 68 w roku, od kwietnia do października
dni chłodne ( 10,1 - 15,0°C) - 69 w roku, w ciągu całego roku
dni zimne (?10°C) - 204 dni w roku, w tym dni z temperaturą 0,1 - 10,0°C
łagodnie zimne-134, od sierpnai do czerwca, -9,9 - 0,0°C - 62dni, od
października do kwietnia i ?-10°C bardzo i skrajnie zimne -8 dni, od
listopada do marca.
Stwierdzono, że w okresie 1951-2004 wzrastała częstość dni najcieplejszych,
szczególnie w ostatnich latach XX wieku i na początku XXI wieku. Wyraźnie
zmniejszyła się frekwencja dni z temperaturą średnią ?-10°C i wzrosła
>20,0°C.
POLSKIE
TOWARZYSTWO BALNEOLOGICZNE- RYS HISTORYCZNY
L. Rajchel,
W. Kuliński, J. Rajchel,
STRESZCZENIE
Początki Polskiego Towarzystwa Balneologicznego sięgają roku 1858 gdy
utworzono Komisję Balneologiczną w ramach Towarzystwa Naukowego Krakowskiego.
Współzałożycielami byli profesorowie: Józef Dietl, Józef Majer, Fryderyk
Skobel. Polskie Towarzystwo Balneologi powstało 15.01.105 r. w Krakowie
i kontynuuje działalność naukową i organizacyjną w zakresie lecznictwa
uzdrowiskowego do chwili obecnej.
KRYNICA
ZDRÓJ- HISTORIA UZDROWISKA
L. Rajchel,
J. Rajchel,
STRESZCZENIE
Źródło w Krynicy (późniejszy Zdrój Główny) znane było już w XV wieku,
a pierwsza opublikowana przez Gabriela Rzączyńskiego informacja o nim
pochodzi z roku 1745. Po raz pierwszy analizę wody tego źródła wykonał
prof. Uniwersytetu Lwowskiego B. Hacguet w roku 1788. Początek uzdrowiska
związany jest z rokiem 1793; wówczas to Stix von Saunbergen, będący
właścicielem gruntu ze żródłem, wybudował pierwszy dom, który stał się
zalążkiem uzdrowiska. W roku 1807 powołano Zakład Zdrojowwo-Kąpielowy,
a Krynica otrzymała status miejscowości uzdrowiskowej. Ogromne zasługi
dla rozwoju Krynicy w drugiej połowie XIX wieku są dziełem prof. J.
Dietla i dr Zieleniewskiego. W roku 1877 Krynica otrzymała nowy status
uzdrowiska oraz powołano Komisję Zdrojową. Najbardziej tragiczny okres
w dziejach uzdrowiska miał miejsce w czasie I i II wojny światowej.
Od roku 1947 następuje dynamiczny rozwój i rozbudowa uzdrowiska, a obecnie
krynica posiada pełną infrastrukturę uzdrowiskową. Aktualnie w Krynicy
znajduje się 5 źródeł wód mineralnych i 18 odwiertów, które udostępniają
szczawy i wody kwasowęglowe wykorzystywane w balneoterapii w licznych
sanatoriach oraz są butelkowane.
KOMPUTEROWE
WSPOMAGANIE BADAŃ MEDYCZNYCH
A. Górny,
M. Tkacz,
STRESZCZENIE
W artykule przedstawiono propozycje zastosowania systemu wspomagania
decyzji mogące usprawnić proces doboru odpowiedniej lokalizacji sanatorium
oraz doboru właściwych dla pacjenta zabiegów za pomocą zaimplementowanego
systemu doradczego. Zaproponowany system doradczy wykorzystuje metodę
reprezentacji wiedzy znaną jako tablice decyzyjne. Taki rodzaj systemu
informacyjnego może zostać zintegrowany z już działającymi systemami
informatycznymi uzdrowiska w celu zwiększenia wydajności w planowaniu
czasu zabiegów terapeutycznych dla kuracjuszy i ogólnie- w sensie wspomagania
informacyjnego uzdrowiska. Przewidziano również możliwość wspomagania
decyzji dotyczącej wyboru konkretnego uzdrowiska w oparciu o symptomy
choroby lub o wyniki badań. We wstępnej części artykułu przedstawiono
krótkie informacje dotyczące zasadności opracowywania, projektowania
oraz implementacji systemu wspomagania decyzji. W artykule zawarte zostały
także wstępne informacje dotyczące podstaw teoretycznych związanych
z systemami wspomagania decyzji.
W SETNĄ
ROCZNICĘ ŚMIERCI STANISŁAWA NIEDZIELSKIEGO (1859-1905) BALNEOLOGA, WSPÓŁZAŁOŻYCIELA
POLSKIEGO TOWARZYSTWA BALNEOLOGICZNEGO
J. Wawszczyk,
A. Wawszczyk,
STRESZCZENIE
Stanisław Bolesław Niedzielski urodził się 04.03.1859r. Był synem Franciszka
i Julii Tarnowskiej. Dyplom lekarza medycyny uzyskał 09.12.1886 roku.
Już w następnym roku rozpoczął pracę w Zakładzie Przyrodoleczniczym
dr Jana Bielińskiego w Nowym Mieście nad Pilicą, w powiecie rawskim.
Był wyróżniającym się lekarzem, pracował w tym zakładzie przez 11 lat.
15.04.1898r. objął samodzielne prowadzenie Zakładu Wodoleczniczego ,,Gopalana"
w Ojcowie, przemianowanego później na Zakład Leczniczy dla Chorych Nerwowych.
Zakład w Ojcowie doprowadził do największego rozkwitu. Posiadał on znakomite
wyposażenie i był czynny przez cały rok. Dr Stanisław Niedzielski wprowadził
w nim kuchnię dietetyczną. Dużą rolę przykładał do ruchu i gimnastyki.
Otworzył także bibliotekę i czytelnię.
Był jednym ze współzałożycieli Polskiego Towarzystwa Balneologicznego.
Był także inicjatorem budowy kościoła w Ojcowie, a kiedy władze zabroniły
tej budowy oddał jedną ze swoich łazienek i przerobił na kaplicę, która
stoi po dziś dzień na mośc8ie rzeki Prądnik. Wprowadził w Ojcowie styl
architektoniczny na wzór szwajcarski. Żoną jego była Zofia z domu Mieszkowska,
z którą miał czworo dzieci. Zmarł w Ojcowie 21.04.1905r. przeżywszy
lat 46. Pochowany został na cmentarzu parafialnym w Smardzowicach, niedaleko
Ojcowa. W skale doliny ojcowskiej wmurowano w 1907r. tablicę pamiątkową
z płaskorzeźbą głowy przez artystę-rzeźbiarza Czesława Makowskiego.
|
|
